Nutrients missing in a vegan diet that insects provide

Insecten als oplossing voor gezondheidsbewuste veganisten

27 juli 2016SENSinternational Admin

Zelfs bij een goed samengesteld veganistisch dieet van echte voeding zijn er veel mogelijke, zelfs onvermijdelijke, tekorten aan voedingsstoffen. Verschillende studies hebben aangetoond dat zowel vegetariërs als veganisten gevoelig zijn voor tekorten aan B12, calcium, ijzer, zink, langeketen omega-3-vetzuren EPA en DHA, en vetoplosbare vitamines zoals A en D. Laten we de meest voorkomende doornemen en zoeken naar een oplossing zonder pillen, injecties of verrijkte voedingsmiddelen.

B12, een dode zaak waar we toch nog over praten

Hoewel een B12-tekort waarschijnlijk het meest beschreven onderwerp is als het gaat om voeding en veganisme, komen tekorten nog steeds heel vaak voor. Er zijn studies die laten zien dat 68 % van de vegetariërs en 83 % van de veganisten een B12-tekort heeft (1).

Vitamine B12 vormt samen met foliumzuur DNA en rode bloedcellen. Het is ook betrokken bij de geleiding van zenuwimpulsen en bij de aanmaak van de myelineschede die zenuwen beschermt. Daarom kan een B12-tekort problemen veroorzaken zoals bloedarmoede, geheugenverlies, vermoeidheid, zwakte, lusteloosheid enzovoort. Maar we zijn ons allemaal bewust van de gevaren van te weinig B12, dat hoeven we niet nog eens uit te kauwen. Tijd om te vragen: waar haal jij je B12 vandaan?

Een veelvoorkomende mythe onder veganisten is dat je B12 uit plantaardige bronnen kunt halen, zoals zeewier, gefermenteerde peulvruchten of biergist. Maar plantaardig voedsel bevat alleen B12-analogen, cobamiden genoemd, die de opname van echt B12, cobalamine, blokkeren en de behoefte eraan zelfs verhogen (2).

Oplossing?

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine B12 is 2,4 mcg per dag voor een volwassene. Die hoeveelheid is te dekken door ongeveer 50 g krekels te eten, of slechts 10 g gedroogde krekels in de vorm van krekelmeel.

Krekelmeel gebruiken bij het bereiden van eten lijkt een zeer effectief middel om de gevaren van B12-tekorten te voorkomen.

Eiwit, is het compleet?

Eiwit is niet iets wat alleen bodybuilders gebruiken voor grotere spieren, het is voor iedereen essentieel. We hebben het nodig om alle weefsels op te bouwen en te herstellen, om enzymen en hormonen aan te maken en nog veel meer. Preciezer gezegd hebben we daarvoor aminozuren nodig. Die krijgen we in ons spijsverteringskanaal door het eiwit dat we eten af te breken, en daar verschillen plantaardige en dierlijke eiwitten van elkaar. Het menselijk lichaam maakt het beste gebruik van eiwit met een bepaalde verhouding van aminozuren. De meeste dierlijke eiwitten worden afgebroken tot een zeer gunstige verhouding van alle negen essentiële aminozuren (compleet eiwit), maar de meeste plantaardige bronnen bieden eiwitten die niet de ideale verhouding hebben (onvolledig eiwit) (3).

De kwaliteit van eiwit wordt niet alleen bepaald door het aminozuurprofiel, maar ook door de verteerbaarheid. Plantaardige bronnen schieten daarin tekort, omdat eiwit in intacte plantencellen minder toegankelijk kan zijn voor spijsverteringsenzymen en daardoor minder biologisch beschikbaar is, dus minder gemakkelijk wordt verteerd en opgenomen.

Oplossing?

De aanbevolen dagelijkse eiwitinname ligt ergens tussen 0,8 en 1,8 g per kilogram vetvrije lichaamsmassa (totaal gewicht min vet). Neem bijvoorbeeld een slanke, actieve man van 70 kg (met 15 % lichaamsvet) die zijn spiermassa probeert te behouden. Stel dat hij besluit dagelijks ongeveer 90 g eiwit te eten. Dit zijn enkele van zijn opties:

  • Runderlende-biefstuk: 27,2 g compleet eiwit per 100 g = 331 g vlees
  • Gekookte kikkererwten: 8,9 g onvolledig eiwit per 100 g = 1011 g kikkererwten
  • Ruwe broccoli: 2,8 g onvolledig eiwit per 100 g = 3214 g broccoli
  • Gedroogde krekels: 67,8 g compleet eiwit per 100 g = 133 g gedroogde krekels

Om aan zijn eiwitbehoefte te voldoen zou hij een van de volgende dingen moeten eten: 2 runderbiefstukken, meer dan 4 blikken kikkererwten (in een blik van 400 g zit maar 240 g kikkererwten, de rest is water), of ongeveer 14 kroppen broccoli! En we houden in deze gevallen nog niet eens rekening met de verteerbaarheid.

Daarentegen heb je slechts ongeveer 133 g krekelmeel nodig om je dagelijkse eiwitbehoefte te dekken. Krekelmeel toevoegen aan diverse traditionele maaltijden is een effectieve manier om aan de verschillende eiwitbehoeften te voldoen die we allemaal hebben.

Omega-3, een betrouwbare bron

Linolzuur (omega-6) en alfa-linoleenzuur (omega-3) worden beschouwd als essentiële vetzuren, omdat ons lichaam ze niet zelf kan aanmaken en we ze via onze voeding moeten binnenkrijgen. Ze zijn allebei te vinden in planten, maar er is een addertje. Het zijn kortketenige vetzuren en ons lichaam kan alleen de langketenige varianten EPA en DHA gebruiken. Uit veel onderzoek blijken de voordelen van deze langketenige omega-3-vetzuren. Ze spelen een beschermende rol bij een breed scala aan ziekten, zoals kanker, astma, depressie, hart- en vaatziekten, ADHD en auto-immuunziekten.

Hoewel deze kortketenige vetzuren kunnen worden omgezet in EPA en DHA, is die omzetting bij mensen erg slecht: tussen 5-10 % voor EPA en slechts 2-5 % voor DHA (4). Over het algemeen hebben veganisten 50 % lagere EPA-waarden en bijna 60 % lagere DHA-waarden dan alleseters (5). Bovendien hangt de omzetting van ALA naar DHA af van voldoende zink, ijzer en pyridoxine, en dat zijn voedingsstoffen waar veganisten minder vaak genoeg van binnenkrijgen dan alleseters.

Oplossing?

In 100 g krekels zit ongeveer 2,8 g omega-3-vetzuren (vooral EPA en ALA).

Krekels lijken een goede en grotendeels over het hoofd geziene bron van essentiële vetzuren. Dagelijks gebruik kan helpen de bovengenoemde ziekten te voorkomen.

IJzer, calcium en zink: hoeveel kun je echt opnemen?

IJzer, calcium en zink worden in ons hele lichaam gebruikt. Ze zijn essentieel voor een goede werking van het immuunsysteem, een gezond hart en gezonde spieren, sterke botten en een effectief zenuwstelsel. We moeten ervoor zorgen dat we er dagelijks genoeg van uit onze voeding halen. Het lastige is dat mineralen in verschillende chemische vormen voorkomen en zich aan verschillende moleculen binden, en daarom is het niet zo eenvoudig als hun totale gehalte in voedsel tellen.

De biologische beschikbaarheid van calcium uit plantaardig voedsel wordt bijvoorbeeld beïnvloed door het gehalte aan oxalaat en fytaat, remmers die de hoeveelheid calcium die het lichaam kan onttrekken verlagen (6). Dus hoewel bladgroenten zoals spinazie en boerenkool een relatief hoog calciumgehalte hebben, wordt dat calcium bij de vertering niet efficiënt opgenomen. Hetzelfde geldt voor zink. Paranoten, die tot de voedingsmiddelen met het hoogste zinkgehalte behoren, zijn ook erg rijk aan fytaten. Dat betekent dat de hoeveelheid zink die daadwerkelijk wordt opgenomen en benut veel lager zal zijn dan de totale hoeveelheid zink die deze noten bevatten (7).

IJzer in dierlijk voedsel komt vooral voor in de heemvorm, die ons lichaam gemakkelijk opneemt. Planten bevatten daarentegen alleen non-heemijzer, dat ons lichaam veel moeilijker opneemt (8). Plantaardige vormen van ijzer worden bovendien geremd door andere veelgebruikte stoffen, zoals koffie, thee, zuivelproducten, vezelsupplementen en calciumsupplementen. Dit alles kan verklaren waarom veganisten vaak tekorten hebben aan ijzer, calcium en zink (9).

Oplossing?

Insecten zijn een geweldige bron van zeer goed opneembare mineralen. Zo levert de mopane-rups in slechts 100 g meer dan 100 % van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid ijzer en zink, en dezelfde hoeveelheid kan meer dan 17 % van onze dagelijkse calciumbehoefte dekken. Op dezelfde manier bevat 100 g krekelmeel meer dan 100 % van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zink, 62 % van ijzer en 17 % van calcium (10).

Probeer onze voedingsrijke insectenrepen direct hier!

Om alles samen te vatten: als je een veganistisch dieet volgt zonder extra supplementen of verrijkte voedingsmiddelen, is er een groot risico dat je niet alle essentiële voedingsstoffen binnenkrijgt die je lichaam nodig heeft.

Bij SENS Foods geloven we dat verstandige veganisten die op lange termijn gezond willen blijven en tegelijk dierenleed willen minimaliseren insecten in hun dieet zouden moeten opnemen. We zijn er zeker van dat insecten een haalbare oplossing zijn voor veel van de bovengenoemde tekortproblemen.

Bronnen:

1) Herrmann W. et al., 'Vitamin B-12 status, particularly holotranscobalamin II and methylmalonic acid concentrations, and hyperhomocysteinemia in vegetarians.', Am J Clin Nutr. 2003, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12816782

2) Watanabe F. et al., 'Pseudovitamin B(12) is the predominant cobamide of an algal health food, spirulina tablets.', J Agric Food Chem. 1999, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10552882

3) Gertjan Schaafsma, 'The Protein Digestibility-Corrected Amino Acid Score', The Journal of Nutrition 2000, http://jn.nutrition.org/content/130/7/1865S.long

4) Davis BC. and Kris-Etherton PM., 'Achieving optimal essential fatty acid status in vegetarians: current knowledge and practical implications.', Am J Clin Nutr. 2003, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12936959

5) Magdalena S. Rosell et al., 'Long-chain n-3 polyunsaturated fatty acids in plasma in British meat-eating, vegetarian, and vegan men', The American Journal of Clinical Nutrition, 2005, http://ajcn.nutrition.org/content/82/2/327.abstract

6) Connie M. Weaver et al., 'Choices for achieving adequate dietary calcium with a vegetarian diet', The American Journal of Clinical Nutrition, 1999, http://ajcn.nutrition.org/content/70/3/543s.full

7) Janet R. Hunt, 'Bioavailability of iron, zinc, and other trace minerals from vegetarian diets', The American Journal of Clinical Nutrition, 2003, http://ajcn.nutrition.org/content/78/3/633S.long

8) Waldmann A. et al., 'Dietary iron intake and iron status of German female vegans: results of the German vegan study.', Ann Nutr Metab. 2004, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14988640

9) Craig WJ., 'Nutrition concerns and health effects of vegetarian diets.', Nutr Clin Pract. 2010, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21139125

10) FAO (Food and Agriculture Organization of the UN), 'Edible insects: Future prospects for food and feed security', Rome 2013, http://www.fao.org/docrep/018/i3253e/i3253e.pdf

More articles